Co to jest śnieg? Jakie są jego rodzaje? A może coś więcej …


Śnieg – opad atmosferyczny w postaci kryształków lodu o kształtach głównie sześcioramiennych gwiazdek, łączących się w płatki śniegu. Po opadnięciu na ziemię tworzy porowatą pokrywę śnieżną o niewielkiej gęstości także zwaną śniegiem.

Śnieg powstaje, gdy w chmurach para wodna krystalizuje, tworząc kryształki lodu (nie mylcie z letnim gradem, który jest po prostu zamarzniętymi, często nawarstwionymi, kropelkami wody).

Płatek śniegu to struktura kryształów śniegu, mogąca mieć do kilku centymetrów. Czasem określa się tak samo również pojedyncze kryształki.


Proces powstawania śniegu

Większość kryształków śniegu jest płaska i ma po sześć, w przybliżeniu identycznych, ramion. W zależności od temperatury, wilgotności i ciśnienia powietrza, powstają jednak również inne formy, takie jak kolumny, igły, płytki i grudki. Struktura ich wynika z procesu powstawania, który zaczyna się od kondensacji lodu na cząstce pyłu. Początkowo powstaje sześciokątny płaski kryształ o wielkości ułamka milimetra. W temperaturach między –1 a –3°C oraz między –10 a –20°C warunki bardziej sprzyjają osadzaniu się lodu na krawędziach i na krysztale wyrasta sześć ramion. W temperaturach między –5 a –10°C oraz poniżej –20°C bardziej sprzyjają osadzaniu się lodu na powierzchniach, a wtedy kryształ rośnie w pionie i przyjmuje kształt igły. W przypadkowych miejscach igły rozpoczyna się krystalizacja nowej igły, tworzącej z wyjściową kąt 60°. Pozostałe kształty powstają, gdy w czasie wzrostu kryształu warunki zmienią się w którąś stronę.

Kryształki śniegu są prawie idealnie symetryczne, choć większość ma łatwe do zauważenia nieregularności. Na zdjęciach częściej przedstawia się te najbardziej symetryczne, ze względu na ich urodę. Przyczyna, dla których sześć niezależnie rosnących ramion kryształu przyjmuje identyczny kształt, a jednocześnie żadne dwa kryształki nie są identyczne, nie jest jeszcze w pełni zrozumiana. Badania pokazują, że proces rośnięcia jest bardzo wrażliwy na niewielkie zmiany temperatury i wilgotności. Każdy kryształek poruszając się wewnątrz chmury przechodzi przez unikalne zmiany tych czynników, dlatego kształt każdego jest inny. Jednocześnie sześć ramion kryształu podróżuje razem, więc natrafia na identyczne warunki i rośnie identycznie.

Istnieje przekonanie, że nie istnieją dwa identyczne płatki śniegu. Faktycznie w przypadku każdego makroskopowego obiektu jest niesłychanie mało prawdopodobne żeby istniały we Wszechświecie jego dwie kopie identyczne na poziomie molekularnym. W praktyce łatwość zauważania nawet niewielkich różnic w symetrycznej strukturze kryształków śniegu sprawia, że jest mało prawdopodobne znalezienie dwóch kryształków, dla których różnice nie byłyby widoczne gołym okiem.

Rodzaje pokrywy śnieżnej z punktu widzenia turysty i narciarza

Cechy fizyczne naturalnego śniegu mogą być bardzo różne. Np. wilgotność śniegu padającego w Górach Skalistych Stanów Zjednoczonych może spadać do poziomu 3-5%, podczas gdy wilgotność śniegu w Alpach i Tatrach wynosi przeważnie ponad 15%. Śnieg sztuczny ma wilgotność ponad 35%


Rodzaje śniegów z punktu widzenia turysty i narciarza

Rodzaj

Cechy fizyczne

Warunki występowania

Uwagi i informacje dla:

turysty

narciarza

Śniegi suche

Puch świeży

Lekki puszysty śnieg. Poniżej –8°C kryształki lodu stają się kruche i łamią się pod ciężarem człowieka, powodując charakterystyczne skrzypienie. Puch w zachodnich stanach Stanów Zjednoczonych oraz w Nowej Zelandii jest znany z tego, że jest ekstremalnie lekki i suchy (o małej wilgotności)

Występuje w czasie lub wkrótce po opadzie śniegu przy temperaturze poniżej 0°C (najczęściej w okolicach –10°C) i bezwietrznej pogodzie.

Przy grubości warstwy ponad 30 cm poruszanie się jest uciążliwe, przydatne karple. Na stromym, zmrożonym podłożu może spowodować lawiny pyłowe

Ulubiony śnieg doświadczonych narciarzy. Śnieg nośny, utrudniający podchodzenie ze względu na głębokie zapadanie się narciarza. Przy zjeździe ślady nart zasypują się – śnieg „kurzy”. Taki śnieg ubity lub przeratrakowany jest również świetnym śniegiem do jazdy na trasach narciarskich

Puch zsiadły

Pod wpływem własnego ciężaru, przy bezwietrznej i mroźnej pogodzie świeży puch po kilkudziesięciu godzinach przekształca się w puch zsiadły. 20cm warstwa świeżego puchu ma następnego dnia grubość jedynie 15cm

Łatwiejszy do wędrówek, łatwiej iść bez zapadania się po śladach poprzednika

Gips przewiany

Śnieg zbity przez wiatr w twarde płaty, zaspy lub formy śnieżno-lodowe. Najczęściej występuje w miejscach odsłoniętych i na graniach

Trudno utrzymać się na powierzchni, częste zapadanie, dla utrzymania równowagi przydatne kijki lub czekan

Przy wjeździe na taki śnieg szybkość narciarza zwiększa się. Narty nie zapadają się

Gips zbity

Ciężki i suchy

Większe powierzchnie twardego, mocno ubitego przez wiatr śniegu.

Mniej zapada się niż gips przewiany

Stawia znaczny opór przy ewolucjach narciarskich. Narty głęboko zapadają się, tworząc wyraźne ślady o ostrych krawędziach

Śnieg zmrożony płatkowy

Powstaje z krystalizacji mgły. Występuje w partiach szczytowych, często na podłożu puchu zsiadłego

Łatwe poruszanie się, o ile podłoże jest twarde

Szreń (szreń łamliwa)

Szreń to cienka powłoka lodowa, pod którą znajduje się puch zsiadły

Powstaje po opadzie suchego śniegu po wzroście temperatury i powtórnym jej spadku. Może powstać po zamarzającym deszczu

Jeśli w czasie wędrówki powstają płytkie wgłębienia – po szreni chodzi się dobrze. Jeśli natomiast skorupa łamie się – płytki lodu mogą przecinać tkaniny, niszczyć buty, a w razie upadku – ranić ręce lub twarz

Jeśli łamie się pod nartami, uniemożliwia wykonywanie płynnych manewrów. Skręty – przeważnie w wyskoku lub przez „przestępowanie”

Lodoszreń

Matowa

Powstaje po odwilży z wody ze stopionego śniegu, w temperaturze poniżej zera, silniej zlodowaciała niż szreń

Do chodzenia po lodoszreni należy używać raków i czekana, upadki grożą poważnymi urazami, a przy upadku na stoku – urazy w wyniku ześlizgu

Nie załamuje się pod ciężarem narciarza, ale zwiększa ryzyko upadku podczas trawersów lub zjazdów. Częstym efektem jazdy po lodoszreni jest niekontrolowane zsuwanie się po stoku z coraz większą szybkością. Przy ski alpinizmie lub ski touringu przydatne jest wyposażenie nart w harszle

Lód

Powstaje na zamarzniętych wodach lub pozostałościach stopionego śniegu. Zwykle na małych obszarach

Poruszanie się koniecznie z rakami i czekanem, należy w miarę możności obchodzić zlodowacenia. Upadki bolesne i niebezpieczne, szczególnie na stromiznach

Śniegi mokre

Śnieg mokry

Topniejące kryształki śniegu zatracają swoje kształty i zlepiają się w większe płatki

Przy temperaturach w okolicy 0°C lub przy temperaturach dodatnich. Często w czasie odwilży i na wiosnę

Przykleja się do butów, przez co jest uciążliwy w poruszaniu się. Powoduje przemakanie butów oraz duże prawdopodobieństwo poślizgnięcia się

Lepi się do nart, utrudniając ewolucje, wymusza skręty w podskoku lub przez „przestępowanie”

Śnieg ziarnisty

Powierzchnia śniegu składa się z wyraźnie widocznych ziaren. Dobry to tworzenia śnieżek i lepienia bałwana

Często powstaje po deszczu lub odwilży przy ponownym spadku temperatury. Na ogół obejmuje dość cienką warstwę powierzchniową

Dobry do poruszania się, jeśli stanowi cienką warstwę, ale powoduje przemakanie butów. Może powodować pola lawiniaste lawin gruntowych

Stwarza doskonałe warunki narciarskie

Zamarznięty śnieg ziarnisty

Zamarznięty śnieg ziarnisty, tworzący bardzo gęstą warstwę

Powstaje w wyniku zamarzania śniegu ziarnistego

Bardzo szybki śnieg do jazdy, o stabilnych warunkach. Często spotykany na trasach wyścigowych

Firn

Duże, nieregularne ziarna lodu, nie połączone ze sobą, stale mokre. Może sięgać do znacznych głębokości. Pomiędzy ziarnami występują pory wypełnione powietrzem

Wiosenny śnieg o konsystencji ziarnistej. Tworzy się przy ekspozycji słonecznej w dzień i mrozie w nocy

Poruszanie się – analogicznie jak przy śniegu ziarnistym

Jeden z najlepszych śniegów dla narciarza, szczególnie, gdy trochę zmięknie po południu

Śnieg sztuczny

Śnieg sztuczny

Ma postać granulowaną o znacznej gęstości. Jego wytrzymałość na nacisk jest 3-5 razy większa niż śniegu naturalnego. Ma dużą wilgotność (ponad 35%)

Wytwarzany sztucznie przez armatki śnieżne lub dysze śnieżne przy temperaturach poniżej –3 °C

Rodzaje opadów śnieżnych

  • śnieżyca – obfite opady śniegu;
  • zawieja – śnieżyca połączona z silnym wiatrem;
  • zamieć śnieżna – zawieja porywająca śnieg leżący już na ziemi, ograniczająca poważnie widoczność;
  • śnieg ziarnisty – opad w postaci bardzo małych, nieprzezroczystych ziarenek lodu o średnicy poniżej 1 mm;
  • krupy śnieżne – śnieg w postaci kulistych bryłek o średnicy od 1 do 15 mm;

Kiedy pada śnieg?

Najczęściej i najintensywniej śnieg pada przed i podczas przejścia atmosferycznego frontu ciepłego oraz frontu okluzji (oczywiście w zimie (rzadziej jesienią i wiosną)). W tych sytuacjach możemy mieć do czynienia z bardzo intensywnymi opadami, często połączonymi z zawiejami.

Kiedy indziej, podczas silnych mrozów, przy nieomal bezchmurnej, wyżowej pogodzie możemy zauważyć igiełki lodowe, zwane pyłem diamentowym.

Przy przejściu zimowych frontów chłodnych często padają krupy śnieżne.

Śnieg ziarnisty pada z zalegających chmur Stratus (niskich warstwowych), rzadziej z chmur Stratocumulus stratiformis (kłębiasto-warstwowe rozpostarte) w tzw. zgniłych wyżach.

Czasami śnieg ziarnisty przybiera postać podobną do szadzi, ale nie „przylepia” się do powierzchni obiektów – jest luźny (bardzo sypki).

Prognozowanie

Prognozowanie sprowadza się do metod klasycznych, podobnych do metod prognozowania opadów deszczu, jedynie pora roku i wartości temperatury oraz oczywiście obszar źródłowy napływającej masy powietrza determinują rodzaj opadu a stąd wynika prognozowanie gołoledzi i marznącego deszczu (ale to inny temat).


(znaczna część informacji pochodzi z atlasu meteo i wikipedii)

mantek

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com

Poprawiony (poniedziałek, 08 lipca 2013 10:40)